I lenei fa'alavelave tatou te su'esu'e ai pe fa'afefea ona fai se sao o le le mautonu i le fa'agasologa o su'esu'ega fa'asaienisi ma pe aisea ua avea ai lea ma lu'itau mo le auala tatou te mana'omia e talanoa ai e uiga i le saienisi.
O le a talanoa i le matou talimalo Nick Ishmael-Perkins Courtney Radsch, o se tusitala, tusitala ma le fautua mo le saolotoga o le faʻaalia. Na ia taulaʻi i le fesoʻotaʻiga o tekinolosi faʻasalalauga ma aia tatau a tagata, e masani i le aufaasālalau e talanoaina mataupu e uiga i le saolotoga o faʻasalalauga ma faʻasalaga i mataupu mai le COVID-19 i le Arab Spring. Ma o le a latou auai faatasi Felise Bast, o se Polofesa Lagolago e faʻavae i le Iunivesite Tutotonu o Punjab, o loʻo galue ma le Matagaluega o Aʻoga, ma sa avea ma vaega o le vaega galue ile COVID-19 I Initia. O ia o se tagata fa'asaienisi feso'ota'iga ua lauiloa i Initia mo ana lauga tusitusia ma ata YouTube e fa'amalosia ai mafaufauga faitio.
Nick Isamaeli-Perkins 0:00
Fa'afeiloa'i i le Unlocking Science lea tatou te su'esu'e ai pe fa'afefea ona talanoa e uiga i le saienisi aemaise le saienisi ma fa'alagolago. E ala i nei talanoaga, o le a tatou iloa ai pe faʻafefea ona faʻafefea e ala o fesoʻotaʻiga lautele, tu ma aganuu, le auala tatou te palota ai, ma o tatou lava faasinomaga ona aafia ai le auala tatou te vaʻaia ai le saienisi ma le faʻatuatuaga tatou te tuʻuina atu i ai. O lenei fa'asologa o vaega e fa ua aumai ia te oe e le International Science Council. O aʻu o lau talimalo, Nick Ishmael-Perkins, o se tusitala ma tagata suʻesuʻe i le matata o fesoʻotaʻiga.
E faapefea la ona tatou talanoa e uiga i le faatuatuaina o le COVID-19 ua fai ma fafagu mo nisi o tatou, e aofia ai ma saienitisi, e sili atu nai lo se isi lava taimi o le faateleina o faamatalaga ma felafolafoaiga ua luitauina ai punaoa masani o upumoni, e mafua ai ona eseese faauigaga, faatinoga ma talitonuga fa'atupu i fa'afitauli e mafai ona fa'atalanoaina e le saienisi. Ae, o nei mataupu e uiga i le puleaina o lo tatou soifua maloloina, o tatou siosiomaga, poʻo le auala tatou te taumafaina ai. E maualuga le tulaga. O lea e tatau ai ona tatou faʻamaoni i le malamalama pe faʻafefea ona faʻaogaina e tagata le uiga o faʻamatalaga faʻasaienisi ma mafaufau pe faʻafefea ona faʻaoga lelei nuʻu uma.
I lenei vaega, matou te suʻesuʻeina pe faʻafefea ona fai se sao o le le mautonu i le faagasologa o suʻesuʻega faasaienisi, ma pe aisea ua avea ai lenei mea ma luitau mo le auala tatou te manaʻomia e talanoa ai e uiga i le saienisi. Susu mai i le Tatala Saienisi.
O lo'o fa'atasi mai ia i matou i le tele o sone taimi, e to'alua malo o lo'o galulue ma le le vaivai i le matata o le saienisi, feso'ota'iga ma su'esu'ega. O le matou malo muamua o Dr. Courtney Radsch, o se tusitala Amerika e faavae i Uosigitone DC, tusitala ma le fautua mo le saolotoga o le faʻaalia. Na ia taulaʻi i le fesoʻotaʻiga o tekinolosi faʻasalalauga ma aia tatau a tagata, e masani i le aufaasālalau e talanoaina mataupu e uiga i le saolotoga o faʻasalalauga ma faʻasalaga i mataupu mai le COVID-19 i le Arab Spring. O taimi uma lava ou te talanoa ai ia te ia e matua suia ai lava la'u vaai i le lalolagi e pei o se tala lelei. Susu mai, Courtney.
Courtney Radsch 1:53
Faafetai tele, Nick.
Nick Isamaeli-Perkins 1:54
Ma Dr. Felix Bast, o se polofesa lagolago e faavae i le Iunivesite Tutotonu o Punjab, galue ma le Matagaluega o Aoga, ma o se vaega o le vaega o galuega i luga o le COVID-19 I Initia, o ia o se tusitala faasaienisi lauiloa i Initia mo ana lauga tusitusi ma YouTube. vitiō fa'amalosia mafaufauga faitio. Ou te le fia fai atu e te tele i Initia, ae o le tele i Initia o se mea tele. O se aofia tele. Afio mai, Felise.
Filiki Pasa 2:20
Faafetai mo le mauaina o aʻu iinei, Nick.
Nick Isamaeli-Perkins 2:22
I le taimi nei, o le faʻamaʻi COVID-19 ua faʻaalia ai le tele o mea e uiga i le faʻasaienisi o loʻo vaʻaia e alaalafaga eseese ma atonu mo lenei talanoaga e uiga i le saienisi ma le le mautonu. E mafai ona tatou amata iinei ile COVID-19. Ma Courtney, o le a le tala o le ofuina o matapulepule i luga o le faʻamaʻi o loʻo fautua mai ia i tatou e uiga i luʻitau o fesoʻotaʻiga le mautonu?
Courtney Radsch 2:41
Faafetai mo lena fesili, Nick. Ou te manatu o se faʻataʻitaʻiga atoatoa lea e faʻaalia ai le lavelave o loʻo aʻafia ai i lenei tulaga e te iloa, o loʻo faʻaleleia le saienisi aʻo tatou aʻoaʻoina atili e uiga i lenei Coronavirus e leʻi tupu muamua. Ua taʻua o le tala fou Coronavirus mo se mafuaʻaga o lona uiga tatou te le iloa tele pe faʻapefea ona galue. Ma o loʻo aʻoaʻoina e saienitisi faʻamatalaga fou uma latou te mauaina. Ma a o vave ona tupu aʻe le siama, sa i ai le fautuaga na tuʻuina mai e saienitisi faʻafomaʻi sili e le manaʻomia ona ofuina ni matapulepule ona e le aoga i le puipuia o le sosolo poʻo le faʻasalalauina o le faʻamaʻi. Ma sa matou iloa i le taimi lava e tasi o loʻo i ai le le lava o matapulepule na latou popole ai i luma o le puipuiga, tausimai, fomaʻi, ma isi, o le a le mafai ona maua mea e puipuia ai le tagata lava ia e puipuia ai i latou lava. Mai lava i le amataga, na lagona ia te aʻu e pei o loʻo latou fai mai lenei mea ina ia aua neʻi o matou taufetuli i matapulepule. Ae afai e te amata mai lava i le amataga o le faʻamaʻi, fai mai se mea e foliga mai e le moni, ma e le talafeagai foi i le ituaiga o foliga masani masani, na faigata tele mo saienitisi ma fomaʻi. ona faailoa atu lea o mea ua latou iloa ma ia manatu mamafa i ai. Ae e ala i le le faʻaalia i luga o le lavelave o le tulaga, tuʻuina atu i tagata le manuia o le masalosalo, ia mafai ona taofi manatu lavelave ma amio talafeagai. E te iloa, ou te manatu o saienitisi ma le fomaʻi na faʻataʻitaʻiina le auala latou te fesoʻotaʻi ai ma tagata. O le faʻafitauli ona o le faʻasaienisi o loʻo faʻaleleia, ma faʻamatalaga fou e faʻaaogaina. E le fa'afefiloi lelei lenei mea ma faiga fa'apolokiki, lea e tele lava se ituaiga o feso'ota'iga e taofi tagata i so'o se a latou salati i so'o se taimi latou te fai mai ai. Ma o lea ua ia te oe nei fesootaiga faasaienisi, feteenai ma fesootaiga faaupufai.
Nick Isamaeli-Perkins 4:41
Leai, o le mea moni o se itu taua tele. Felix, ou te fia iloa iinei sina mea itiiti mai ia te oe e uiga i le tulaga i Initia. Ta'u mai ia te a'u sina mea itiiti pe na faapefea ona faatino mea o nisi o lu'itau autu na e feagai ai o se tagata e feso'ota'i fa'asaienisi i le fa'ama'i.
Filiki Pasa 4:54
I totonu foi o Initia ua ou oo ai pea lava pea i faafitauli lava e tasi, e te iloa, ma na o le atunuu e fesootai i le faasaienisi, aemaise o le aʻoga o sosaiete faasaienisi, polofesa iunivesite, tautala i le Igilisi. Ae o Initia e te iloa, ua maua e Initia le tele o gagana - 22 gagana aloaia. E le tele ni feso'ota'iga e tupu i la tatou gagana fa'aitulagi. O lena, ou te manatu, o se tasi lea o faʻalavelave tele i fesoʻotaʻiga faasaienisi, aemaise lava i taimi o faʻamaʻi, e mafai e le vasega faʻapitoa-tamaoaiga ona malamalama lelei ma fesoʻotaʻi i le Igilisi, ae naʻo se vaega itiiti o le faitau aofaʻi o Initia e mafai ona malamalama i le Igilisi, e te iloa. , ma o lena mea na mafua ai le faʻaesea ona e te iloa, o le tele o faaupuga e fesoʻotaʻi ma le COVID-19, mo se faʻataʻitaʻiga, o nei upu uma e pei o se matapulepule, poʻo se faʻamaʻi, e oʻo lava i le RT PCR, e leai ni a matou mea tutusa i gagana Initia. . O le mea lena na mafua ai le vavaeeseina ma le faʻailogaina o nei manatu e pei o Sisifo, e le o lo tatou faʻafitauli. O lo'o i ai se fa'aituau tele o le mafaufau, o le mea moni, o lo'o i ai se igoa mo lea mea: e le-fa'avae-i'i fa'aituau. O le mask e le o faia iinei, o lea, e le aoga. Ou te manatu o le aʻoaʻoga sili lea na matou maua. Ma e na'o le fofo ou te fai atu o le fa'aliliuga o nei fa'aupuga masani, i le feutaga'i ma le au gagana ma le fa'atinoina o se faiga fa'avae i le fa'aliliuga o lenei mea ina ia le tupu ai le fa'ate'aina.
Nick Isamaeli-Perkins 6:17
Ou te manatu o se matauga taua tele lea. E iai le mataupu o le gagana. Ae o le mea moni, o faʻamatalaga sese o loʻo e talanoa ai e le faʻapitoa i atunuu e tele au gagana. O le uiga o laʻu tala, o ai na fai mai i le taimi ua tuanaʻi e moni lava o le COVID ose faʻamatalaga, e pei lava o se isi lava mea e faʻailoa mai o le mea moni, i se isi itu, o faʻamatalaga sese ua matua faʻaleagaina e pei o le siama lava ia. Ou te fia faalogo i ou mafaufauga i lenei mea, Courtney,
Courtney Radsch 6:46
Ou te manatu o se faʻamatalaga malosi lena a le Faalapotopotoga o le Soifua Maloloina a le Lalolagi. Ma ou te manatu e saʻo pe a ou vaʻavaʻai i le auala na faia ai le fesoʻotaʻiga i lenei faʻamaʻi, ma le mea o loʻo tatou feagai i tulaga, muamua lava, malamalama i le fua ma le lautele o le faʻamaʻi ma lona tupuaga ma le uiga o lena mea. le ituaiga o taumafaiga fa'aitiitia, ona fa'asolosolo ai lea o togafitiga ma fa'aofia ai tui ma taumafaiga e maua ai fa'atonuga o tui. I lena faagasologa atoa sa i ai faʻamatalaga sese, o faʻamatalaga le saʻo lea o loʻo faʻasalalau, ae le o se faʻamoemoega leaga, ae faʻapea foʻi ma faʻamatalaga sese e tuʻuina atu i ai e tagata e tatau ona sili atu le iloa. Ma o le a ou aofia ai i le tele o nei taʻitaʻi o le lalolagi i le lalolagi atoa, ua tatou vaʻaia o le siʻitia o tagata populism i nai tausaga ua tuanaʻi, faʻatasi ai ma ala o fesoʻotaʻiga faʻasalalau fesoʻotaʻiga fesoʻotaʻiga, faʻamatalaga tao, ma le faʻamaʻi, o lona uiga, o se tagata maualuga. fa'atupu fa'alavelave lea e faia ai e saienitisi se sao taua tele ma su'esu'eina le uiga o lenei mea.
E taua tele le sao a le au tusitala i le lipoti atu i tagata lautele ma fesoasoani e logoina i latou. Ma o taʻitaʻi faʻapolokiki ma isi taʻitaʻi o loʻo i ai se sao taua tele i le fausiaina o maliega ma fesoʻotaʻi atu i tagata lautele pe o se mataupu taʻitoʻatasi poʻo se mataupu faʻatasi. Ma o na mea uma ua tuʻufaʻatasia, ou te manatu, i le taimi o le faʻamaʻi, e moni ai le fatuina o lenei faʻamatalaga, lea e leai se malamalama i le auala e galue ai le saienisi. Ma ina ua tupu aʻe lo tatou malamalama i le siama, faatasi ai ma le mea moni o le siama ua tupu, e te iloa, eseese eseese, ma isi, o le faasaienisi sili ona aumaia mea moni fou, faʻafouga, lona malamalama ma faia ni manatu eseese e tusa ai. Ae o le mea lena, toe, i se eseesega atoatoa i le auala e galue ai fesootaiga faaupufai. Ma e mafai ona tatou vaʻavaʻai i faʻamatalaga, poʻo le faʻamaʻi i fafo atu o lenei faʻasalalauga lautele o tala fou, faʻapipiʻi na faʻaauupegaina e faasaga i tusitala ma le au faʻasalalau. Ina ia a tatou oʻo i le faʻamaʻi, e leai se faʻalagolago i le aufaasālalau.
Ma o le mea moni, o nei mea uma o loʻo gaugau i totonu o se faʻalapotopotoga faʻasalalau faʻasalalau lea e faʻatautaia e ala o fesoʻotaʻiga faʻasalalau faʻasalalauga algorithms. Ou te manatu o loʻo tatou i ai i se vaitau o le post-truth lea o loʻo i ai le manatu o loʻo i ai se mea moni o loʻo faʻatatau mo felafolafoaiga. O loʻo matou fesiligia le tele o mea e faʻatatau i mea, ma faʻatasi ai ma le leai o se faʻalagolago i tagata maualuluga ma faʻalapotopotoga ua matua faigata ai ona mafaufau pe faʻafefea ona foia le faʻamatalaga faʻamatalaga o lenei tala fou Coronavirus pandemic.
Nick Isamaeli-Perkins 9:54
Ou te talia atoatoa lena manatu. Felix, a o oʻu faʻalogologo i le tala a Courtney iinei, o loʻo ou mafaufau, o loʻo matou manatu o loʻo i ai le au fesoʻotaʻiga faasaienisi e mulimuli i le mea latou te taʻua o le deficit model, o isi tagata uma e leai se malamalama e uiga i mea o loʻo tupu ma o saienitisi o tagata atamamai. Ma o le faʻataʻitaʻiga lena na tatou mulimuli ai mo le taimi mulimuli, ou te le iloa, 200 tausaga, masalo pe a e mafaufau i tagata i Sisifo, o se vaega lea o le faʻafitauli i le mafai ona faʻafesoʻotaʻi le le mautonu?
Filiki Pasa 10:24
Ioe, ou te ioe ia te oe, Nick. Ioe. O le mea moni la o le faafitauli lea. E le oo mai ma le malamalama i tagata lautele. O le faasaienisi e galue ma le le mautonu ma avanoa. Afai e te fesoʻotaʻi ma le le mautonu, o le mea moni o le tulaga sili lea, e mafai i nisi taimi ona toe foʻi. O le faasaienisi moni o se faagasologa agai i le faaitiitia o le le mautonu, malamalama i mea moni. O lea la e suia ma faʻafouina le talitonuga, pe a oʻo mai le faʻamaoniga fou e faʻavae i fuainumera faʻamaumauga. O le mea tonu lava lena e galue ai le faasaienisi. O lena faʻafouina o le mea moni, intuitively, tatou te faia uma lena mea, pe a oʻo mai le faʻamatalaga fou, pei, mo se faʻataʻitaʻiga, polokiki, pe a fai o se faipule, e foliga mai o se corrupt, e te iloa, tatou te le toe manaʻo i lena tagata, ae i se isi itu o lo'o misi le tomai fa'asaienisi, o lo'o misi atoa i le lalolagi i aso nei.
Nick Isamaeli-Perkins 11:11
Faafetai, Felix, ou te matua manao lava e pu'eina lenei manatu na e faailoa mai e uiga i le faasaienisi o se faagasologa o le faaitiitia o le le mautonu. Ma ou te manatu o le mea lena e suia ai le taulaiga mai le mea moni atoatoa. Ma e taʻu mai, toe, e te iloa, o loʻo e faia se mea e faʻatatau i le faʻasolosolo. Faamalie atu, Courtney, o le a e fai atu se tala.
Courtney Radsch 11:31
Ou te manatu e tele naua manatu e tulitatao ai iinei. O le uiga o la’u tala, o le faaitiitia o le le mautonu e le aoga i la tatou siosiomaga o fesootaiga. Muamua, e le o le auala e galue ai tusitala. Ma le isi, o le tusitala o le tulaga faʻasalalau lea e tatau ona tupu ai le tele o mea e iloa e tagata lautele e uiga i le saienisi, o lona uiga e le naʻo le auala e fesoʻotaʻi ai saienitisi. O le auala e fesoʻotaʻi ai saienitisi i tusitala, faʻafefea ona fesoʻotaʻi le au tusitala i tagata lautele ma pe faʻafefea, ioe, mauaina. Ma o le faʻafitauli, o nei aso, e leʻo faʻatatau i mea moni, ma o le a le mea e oʻo i ai poʻo le taunuuga. O le tele o le auala e faʻamatalaina ai e tagata le saienisi ma isi mea moni e ala i lo latou faasinomaga. Ma o se tasi la o mea i faiga faʻapolokiki o le faʻamaʻi, o lea ua e maua lenei soʻotaga i le va o lou faʻaupufai faʻapolokiki, lea ua faʻateleina fesoʻotaʻi ma lou faʻasinomaga faʻaagafesootai ma lou faʻamatalaga tau tamaoaiga, matou te vaʻaia nei eseesega i le va o mea e talitonu i ai tagata ma pe faʻafefea. aafia i le auala latou te iloa ai. O le suia la o mafaufau e ala i le fa'aofiina o fa'amaoniga fou o le a le aoga se'i vagana ua e fa'ailoa le mea moni o se vaega lea o lo latou fa'asinomaga.
Nick Isamaeli-Perkins 12:51
Ioe. Ma ou te faʻalogo i lenei mea, Felix, na e paʻi atu muamua i le mea na e fai mai ai, o le mea moni, e te iloa, leai, o loʻo tatou ola i lenei lalolagi, lea o loʻo i ai le talanoaga e uiga i le mea e taʻua o post-normal science. E mafai ona e talanoa teisi e uiga i lena mea, ma o le a le uiga o le post-normal science? Aua o le mea moni lava, e pei ona ou malamalama i ai, o le malamalama o le saienisi o loʻo faʻataʻitaʻiina nei, lea e tele ona aʻafiaga mo tulaga faʻaagafesootai, ma isi.
Filiki Pasa 13:16
Ioe, Nick. Ioe ioe, e matua finau lava. O le mea moni, o le a le mea o loʻo feagai ma le saienisi, naʻo loʻu lava manatu, o le saienisi e naʻo mea moni e faʻatatau i ai, o loʻo i ai se faʻataʻitaʻiga, e le gata i lea, e le o se mea muamua, na ou tau atu ai e faʻapea. Mafaufau la i se tagata e tu, na o le oso mai i le fogafale lima o se fale maualuga, e te iloa, ma e na o le pau lava le mea e mafai e saienitisi ona taʻu atu ia te oe e maualuga tele le avanoa e te oti ai pe a e oso, ae e le o lalo ifo. o le vaaiga o le faasaienisi e le osooso, aua o se faiga taua lena, o se uiga lelei, e te iloa, e le o le mea moni o le faasaienisi. Ia, o le isi naifi o le naifi, e te iloa, ou te fiafia e faʻaaoga se naifi maʻai e tipi ai aʻu tamato, ae o le naifi lava e tasi e mafai ona ou faʻaaogaina e fasioti ai tagata, e faʻalagolago i le faiga o tau, e le faʻasaienisi. e i ai se tali. O lena faiga tau, e ese le vaaiga. E pei la o le faasaienisi e leai se mea e tu'i iai. Ou te manatu o se mea taua tele lena e aveese mai le faʻamaʻi COVID 19.
Nick Isamaeli-Perkins 14:14
O le mea moni lava, o le mea tatou te fai atu ai e leai, tatou te ola i lenei vaitau o le mea latou te taʻua post-normal science. Ma o le a le mea e tupu o le mauaina lea o le saienisi i le taimi nei o loʻo i ai aʻafiaga i faiga faʻavae eseese. Ae o le mea moni, e aoga tele le mafaufau o le saienisi ma faiga faʻavae o ni mea eseese. E mafai ona ou iloa atu Courtney e pei: 'Oi, lo'u Atua, ou te le talitonu na e fai mai lena mea.'
Courtney Radsch 14:36
Ou te manatu o le mea lena e fia fai mai ai le tele o saienitisi. Ae ou te manatu o le vaitau ua tatou i ai ua matua suia ai lena talosaga ona o le faasaienisi e le faaituau. O ituaiga o malamalama e te fatuina e le faʻaituau ma e tele naua a latou aʻafiaga mo tagata soifua, tagata, tutusa, ma isi. Afai e te mafaufau i le faasaienisi o aso nei, suiga faatekonolosi - ioe, le saienisi o mea e mafai ona e faia, e te iloa, fesoʻotaʻiga fesoʻotaʻiga. ma, e te iloa, o le ofoofogia o le alualu i luma ma le tele o fesoʻotaʻiga fesoʻotaʻiga ua matou fatuina, sili, ae o le mea moni e leʻi mafaufau saienitisi poʻo a mea taua na faʻapipiʻiina i totonu o na faiga ua mafua ai le mea e taʻua e Shoshana Zubov o le mataʻituina o le tamaoaiga, lea e faʻavae. toe fa'aleleia le faiga tau tamaoaiga lea e fa'aosoina ai le tele o le tamaoaiga. Ua mafua ai faiga e ta'ua o faiga faamasinoga, e ala i le soifua maloloina, ma isi, i auala e matua le lelei a'afiaga mo le faitau aofa'i o tagata fa'atauva'a. O le tele o taimi mo tamaitai, ma mo na o tagata uma, o lau suʻesuʻega faʻapitoa i se mataupu e le faʻamoemoeina, e tumu i tulaga taua, pe faʻafefea ona e suʻesuʻe i lena mea, o ai na faia suʻesuʻega, o a tekinolosi e atiina ae mai ia mea. Ma ou te manatu o le taimi nei, ua tatou i ai i se vaitau o loʻo faʻateleina ai le iloa e tagata, ma o loʻo e i ai i lenei ituaiga o vaitau faʻasaienisi masani, post-truth era. O lea la, o se taimi faigata tele mo saienitisi e fesoʻotaʻi ai. O se tasi o mea taua e tatau ona tatou o ese mai lenei manatu, ia, seʻi o tatou tuʻuina atu nisi faʻamaoniga ma mea moni. Ma o le a suia ai manatu o tagata. Afai ei ai se mea ua tatou aʻoaʻoina mai lenei mea na tupu, o le ituaiga o fesoʻotaʻiga atonu o le a le sili atu le aoga.
Nick Isamaeli-Perkins 16:34
Courtney, faafetai tele mo le aveina o matou i le vaega mulimuli, o le faaiuga o le mea na tupu, lea matou te taliina ai le fesili. Ma o se avanoa mo oe ma Felise, e aotele ai soʻo se mea e te manaʻo ai. E 60 sekone. Ma o le a ou amata, Felix, faatasi ma oe. Tau lava o le taliina o le fesili: E faapefea ona tatou talanoa e uiga i le faasaienisi ma le le mautonu?
Filiki Pasa 17:01
Ioe, faafetai, Nick. E tusa ai la ma loʻu malamalama, e leai se mea e suitulaga i le lelei o aʻoaʻoga. O lea e tatau ai i tagata uma ona i ai se tulaga faavae o le malamalama faasaienisi e mafai ai ona tatou tau faasaga i luitau ogaoga o le 21st seneturi, e aofia ai le suiga o le tau poʻo le filogia poʻo faʻamaʻi pipisi. O laʻu fautuaga numera tasi i le au fai fesoʻotaʻiga faʻasaienisi o loʻo faʻapea o tagata e matua le malamalama i le faasaienisi, ma faʻamatala i se gagana faigofie, ae maise le gagana faʻaitulagi fesoʻotaʻiga faasaienisi, ou te manatu e matua taua tele, e te iloa o le COVID-19 o se mea manaia. avanoa mo le faʻasaienisi fesoʻotaʻiga, aua o le taimi muamua lea na lolovaia ai e se tala faʻasaienisi a tatou faʻasalalauga, pe toeitiiti atoa le tausaga, ua aʻoaʻoina ai i tatou e le faʻamaʻi le taua o punaoa faʻatuatuaina ma le siakiina o mea moni. Ou te manatu e tatau ona faaauau pea lena agaga e faavavau.
Nick Isamaeli-Perkins 17:51
Ma, Courtney, e iai sau 60 sekone e tali ai le fesili.
Courtney Radsch 17:54
Ou te manatu o se tasi o mea e mafai e saienitisi ma fesoʻotaʻiga ona fai o le faʻaalia o le le mautonu, ae le o le faʻaalia o le mautinoa pe a leai se mautinoa. Ma ou te manatu afai e te vaʻai i le eseesega i le va o le faʻamatalaina o le suiga o le tau ma le faʻamaʻi, o se faʻataʻitaʻiga lelei, aua sa i ai tikeri o le le mautonu na tulaʻi mai i suiga o le tau ou te manatu e le talafeagai ona o le faʻamaoniga, ae sa i ai tulaga o le le mautonu. le mautinoa na faia i le faʻamaʻi e leʻi faʻamaonia ona o se mea fou ma faʻaleleia, ma e tele naua mea e tatau ona faia. Ma e faapena foi, afai o tagata o loʻo i le pule o loʻo faʻasalalau faʻamatalaga le saʻo, e le afaina pe o le a le tele o le faasaienisi, o lea e tatau ai ona tatou iloa o fesoʻotaʻiga e aofia ai le faasinomaga, ma ia amanaia lena mea pe a tatou faʻamatalaina le le mautonu. Ma mafaufau e uiga i le faia o lenei mea i se tulaga e sili atu ona patino, faʻapea foʻi ma le faia o le faʻamaoni sili atu i le aufaasālalau ma le au tusitala ina ia mafai ai ona latou malamalama pe faʻafefea ona sili atu lipoti i mea e le uliuli ma paʻepaʻe, pe a tele naua tulaga o le mautonu.
Nick Isamaeli-Perkins 19:05
Faafetai atu ia te oulua uma mo se talanoaga faavae ma le manaia.
Courtney Radsch 19:10
Faafetai Nick.
Filiki Pasa 19:11
Faafetai, Nick, mo le mauaina o au iinei.
Nick Isamaeli-Perkins 19:13
Fa'amolemole fa'atasi mai mo le isi vaega o lo'o soso'o mai, o le fesili pe fa'afefea ona talanoa i le saienisi ma le fa'asinomaga. Ua uma ona tu'uina mai e Courtney sina fa'amatalaga, o le a matou talanoaina pe aisea ua avea ai oe ma tagata taua tele i le auala e te malamalama ai i le faasaienisi ma le lalolagi o siomia ai i tatou. Mo nisi fa'amatalaga e uiga i le fa'asologa, fa'amolemole asiasi UnlockingScienceSeries.com Afai o oe i Peretania, e mafai ona e asiasi i le Upega tafaʻilagi a le International Science Council e saili atili e uiga i le poloketi. O lenei podcast na gaosia mo le International Science Council e le BBC StoryWorks faʻasalalauga faʻapisinisi. Faafetai mo le auai mai ia i matou.
Siaki isi vaega o le faasologa Tatala Saienisi ma su'esu'e i le nofoaga fa'asalalau, lea e su'esu'e ai mea o lo'o faia e le fa'asaienisi e fo'ia ai lu'itau o le fa'aauauina o le lalolagi. O tala ta'itasi e fa'aalia ai pe fa'apefea ona galue le saienisi i tua atu o le fale su'esu'e po'o le tusi tusi, fa'atasi ai ma nu'u ma faia se suiga moni o le lalolagi.