Mulimuli i le manuia fa'asologa o lauga iloga na fa'alauiloa ile 2022 i le lagolagoina o le Tausaga Fa'avaomalo o Fa'asaienisi Autu mo Atina'e Fa'aauau (IYBSSD), o le International Science Council GeoUnions o lo'o fa'alauiloa se fa'asologa o lauga fou e fa'ailoa ai le fa'amaoniaina e Malo Aufaatasi o le Fa'ava-o-malo ole sefulu tausaga o Saienisi mo Atina'e Gafataulimaina (IDSSD).
O lauga e fa'atatau i le fa'ailoaina o le taua ma le matafaioi a le saienisi i le ausiaina o Sini Atina'e Fa'aauau ma o le a fiafia i tagata su'esu'e ma tamaiti a'oga.
Webinar 1: O le poto e uiga i le faʻaogaina o le lalolagi ola o le faʻavae lea o le faʻaauau
10 Setema 2024, va'ai itulau o mea na tutupu
O le vasa o le lalolagi e aofia ai le 71% o luga o le paneta ma, e tusa ma le 4000 m o le loloto o le loloto, o lona voluma e sili atu i le 90% o le avanoa ola. O le ola i luga o le eleele, e le gata i lea, e faalagolago i taamilosaga o vai i luga o le sami, faatasi ai ma le siosiomaga ma le malosi o le sami. O le tele o le vasa feavea'i e fa'afeso'ota'ia vasa uma i se faiga tele e tasi, e fa'aosoina i le fa'atupuina o le aisa i pou, lea e fa'atupuina ai ogasami loloto, ma aumaia ai le okesene i le sami pogisa. O foliga o le gataifale ma le pito i lalo o le sami o loʻo faʻamatalaina ai avanoa tutusa e faʻaogaina ai le faʻaogaina o meaola faanatura: o sela o le faʻaogaina o meaola faanatura o iunite faʻalenatura ia o le pulega ma le faʻasao e faʻaalia i le maualuga o fesoʻotaʻiga i totonu o vaega ola e ala i ituaiga e tolu o felefele. E masani ona su'esu'eina galuega fa'akomepiuta e ala i matā'upu 'ese'ese e taula'i atu i le biogeochemistry (feso'ota'iga fa'apitoa o mea e le o ola o lo'o tafe mai "i fafo" ituaiga), ta'amilosaga o le olaga (fesoasoani fa'apitoa o mea ola e tafe "i totonu" ituaiga e ala i se faasologa o augatupulaga), ma fesoʻotaʻiga trophic. (feso'ota'iga va'aiga o mea ola e tafe mai lea ituaiga i lea ituaiga). O suiga e tolu e fuafua ai le fa'aogaina o meaola faanatura ma e tatau ona fa'avasegaina i le va'a ma le fa'aletino, ina ia mafai ona fa'atautaia a tatou gaioiga e tusa ai ma se fa'ata'ita'iga fa'avae fa'anatura e fa'atatau i le fa'atumauina. I le avea ai ma manu faʻateresitila e faʻaaogaina tatou e faʻamatalaina ai meaola faanatura e ala i vao, ae e le mafai i le vasa: o le pito i lalo o le sami ua na o se vaega o le vasa ma o le tele o le "siʻosiʻomaga" o loʻo faʻatusalia e le koluma vai, lea o laʻau tetele. ua toesea. E le gata i lea, o le tele o le vasa vasa o lo'o i totonu o le pogisa, ma o lo'o pulea e manu ma microbes; e o'o atu le okesene i le loloto e ala i le tafe ifo o le vai ma le gaosiga o le okesene pogisa talu ai nei. Ole tele ole gaosiga ole sami e maua mai i le metabolism o ninii ninii potosynthetic (le phytoplankton) e lē o vaaia e i tatou. O mea'ai ia mo herbivores e mafai ona benthic po'o planktonic (le herbivorous zooplankton, tele lava e aofia ai crustaceans laiti) lea, i lo latou taimi, o meaai ia mo le gaosiga maualuga, e aofia ai le planktonic larvae ma tamaiti laiti o iʻa e tutupu aʻe ma, i le avea ai ma tagata matutua, amata ona 'ai le tasi ma le isi ma avea ma puna'ai autu mo le maualuga o le maualuga, mai malie i manulele o le gataifale ma mammals. I le pogisa e leai ni mea e gaosia muamua ma o fesoʻotaʻiga trophic e faʻavae i luga o le tafe faifaipea o detritus (marine kiona) e faʻatumauina ai meaʻai fafaga ma meaʻai e fafaga ai. O vaega nei e tele lava ina su'esu'eina e ala i faiga fa'aitiitiga e fa'aitiitia ai le lavelave o fa'alapotopotoga fa'anatura ma e tatau ona tu'ufa'atasia i se va'aiga fa'atasi. Fa'asologa o suiga o le si'osi'omaga e fuafua ai le fa'agaioiga o fa'alapotopotoga fa'anatura ma o le a fuafua a tatou gaioiga a'o tausia le le fa'aleagaina o le soifua maloloina o le paneta ola.
Polofesa Ferdinando Boero
Iunivesite Federico II, Napoli
Webinar 2: Tete'e fa'ama'i fa'ama'i i totonu ole si'osi'omaga – Ose auala fa'alesoifua maloloina
12 Novema 2024, va'ai itulau o mea na tutupu
E fesoasoani le microbiome i le fa'atumauina o le si'osi'omaga ma le soifua maloloina o tagata e ala i feso'ota'iga lavelave i le va o le si'osi'omaga fa'aletino ma isi meaola o lo'o nonofo i lea si'osi'omaga. Ona o le tele o le eseesega ma galuega faatino o lo'o fa'atinoina e microbiomes o meaola fa'anatura, i lenei fa'aaliga, o le a fa'aaogaina le antimicrobial resistance (AMR) e fai ma fa'ata'ita'iga e su'esu'e ai feso'ota'iga microbial i so'otaga atoa. O lo'o maua ai o fale fa'ato'aga vai otaota i le taulaga ma fa'ato'aga fa'ato'aga a manu, o fa'apogai tele ia o le AMR i le si'osi'omaga. O le taimi lava e ulufale ai le anthropogenic AMR i le si'osi'omaga, e mafai ona fa'asalalauina e ala i le tele o microbial movement i totonu o le fa'anatura ma felauaiga i ala eseese i le fa'aitulagi ma le lalolagi atoa.
O le fa'aogaina o auala e tasi-selau mo su'esu'ega in situ o le AMR o le a fa'amamafaina, fa'apitoa le fa'atatauina o le fa'agasologa o le "distribution-diffusion-development" (3D) o siama faʻamaʻi faʻamaʻi (ARB). O le fa'avasegaina o sela e tasi ma metagenomics e mafai ai ona fa'ailoa "o ai o lo'o faia le a ma pe fa'afefea" i le ARB sili ona malosi, ma siaki le fa'aleleia o le tino o le tete'e ma au'ili'ili le faiga fa'avae. I se aotelega, o le AMR i totonu o le si'osi'omaga e mafai ona fa'ata'amilo i le va o tagata, manu, la'au ma le si'osi'omaga, ma e tatau ona fa'aaogaina le One Health framework i le su'esu'eina o microbial cycling.
Polofesa Yongguan ZHU o se Academician o le Chinese Academy of Sciences (CAS), Fellow o le TWAS (The World Academy of Sciences), Fellow o le Fono Fa'asaienisi Fa'avaomalo (ISC), ma o le Fa'atonu Sili o le Nofoaga Autu Suesuega mo Saienisi Si'osi'omaga, CAS. Sa galue o ia i mataupu tau le soifua maloloina o le siosiomaga ma le soifua manuia e fesoʻotaʻi ma le filogia, meaola eseese o le eleele ma microbial ecology. Sa avea o ia ma sui o le komiti faasaienisi mo le ISC program on Human Health and Wellbeing in Changing Urban Environment, ma o se sui o le Komiti o Fuafuaga Saienisi a le ISC. Sa galue mo le iva tausaga o se sui o le Standing Advisory Group for Nuclear Application, International Atomic Energy Agency (2004-2012). Na ia mauaina le tele o faailoga taualoa, e aofia ai le TWAS Award for Agricultural Science 2013, National Natural Science Award 2009 & 2023, International Union of Soil Science von Liebig Award 2022. Na te lomia faasalalau lautele i nusipepa faava o malo ma le H-index o le 126 (Web of Science), ma ua filifilia e avea o se Upega Tafaʻilagi o Saienisi2016-2024.
Webinar 3: Faʻasaʻoina o faʻatoʻaga a Aferika - Puipuiga o meaʻai, agroecology ma le manaʻomia mo suiga faʻapitoa
13 Me 2025, va'ai itulau o mea na tutupu
O le tusi fou a Prof William Moseley o loʻo faʻamatalaina ai le talaʻaga o le saogalemu o meaʻai ma atinaʻe faʻatoʻaga i Aferika post-colonial ma o loʻo faʻamatalaina ai se vaʻaiga mo le manuia i le lumanaʻi. O le finauga autu a le tusi e tolu vaega. Muamua, o faʻalapotopotoga atinaʻe ma malo o le a amata ona faʻatalanoaina le le saogalemu o meaʻai (SDG2) i Aferika pe a sili atu ona latou fesiligia le faʻamaoniga o le vaʻai vaʻai i le gaosiga o faʻatoʻaga o le fofo lea, o se manatu e totonugalemu i le poto faʻasaienisi poʻo le agronomy. Lona lua, o le atina'eina o fa'ato'aga e tatau ona va'aia e sili atu nai lo le la'asaga muamua i se fa'agasologa o atina'e tau alamanuia, ae ose ola gafataulimaina e iai lona aogā. Tolu, o le agroecological approach, tu'ufa'atasia ma pulega lelei, o le a mafai ai e tagata ona sili atu le fa'atonuina o a latou faiga o mea'ai, gaosia mea'ai maloloina sili atu ona gafatia, ma fa'alautele le mauaina o mea'ai e tagata matitiva o le matitiva. I le mae'a ai o se folasaga lautele fa'atatau e fa'amamafa ai le fa'apolokiki agronomy ma le si'osi'omaga fa'apolokiki, na toe iloilo ai e Moseley le saogalemu o mea'ai ma fa'ato'aga atina'e i atunu'u e fa na ia faia ai su'esu'ega: Mali, Burkina Faso, Aferika i Saute ma Botswana. Ona ia suʻesuʻeina lea o taumafaiga manuia i atunuu taʻitasi ua taʻua i luga ma faʻamatala atu ai taʻiala i le lumanaʻi e faʻamamafaina ai le agroecology, poʻo le faʻaogaina o mataupu faʻavae i faiga faʻatoʻaga. Na ia faaiuina i nisi o manatu e uiga i faʻalapotopotoga i le atunuʻu, faʻaitulagi ma faavaomalo. Ina ia fausia ni faiga tau taumafa ma se isi ituaiga atina'e, e mana'omia ona tula'i ni fa'alapotopotoga fou e lagolagoina le fa'ato'aga ma le olaola o nu'u i tua.
Polofesa William G. Moseley ose tagata-si'osi'omaga ma atina'e su'esu'e fa'afanua fa'aa'oa'o vasega ile: fa'atomuaga fa'afanua o tagata; tagata, faatoaga ma le siosiomaga; Aferika; atina'e ma fa'aletonu; ma se semina sinia i su'esu'ega si'osi'omaga ma atina'e. I le tele o ana kosi na te taumafai e ausia ia le itiiti ifo ma le tolu sini: 1) ia faʻaleleia tomai o tamaiti aʻoga o ni tagata mafaufau loloto e ala i le faitau, talanoaga ma le tusitusi; 2) ia fa'aleleia mafaufauga fa'afanua ma au'ili'iliga e ala i le su'esu'eina ma le toto'a o fa'asologa fa'afanua o fa'agasologa o tagata, feso'ota'iga o tagata-si'osi'omaga, ma feso'ota'iga i le va o nofoaga ma itulagi; ma le 3) ia fa'aosofia atili le naunau e malamalama i le lalolagi fa'afanua. E faapitoa lava lona popole ina ne'i fa'aalia e ana tamaiti a'oga ni manatu eseese i so'o se mataupu, latou te a'oa'o e fa'avasega ma fa'ata'atia nei manatu, ma latou fa'aauau pea ona fai fesili autu ma fau ni a latou lava finauga.
Ata mai le Rafael Garcin on Unsplash