E ala i le poloketi LAAAMP, na galulue faʻatasi ai le Fono Faʻasaienisi Faʻavaomalo ma le International Union of Pure and Applied Physics (IUPAP) ma le International Union of Crystallography (IUcR) e faʻaleleia atili suʻesuʻega faʻapogai malamalama ma suʻesuʻega tioata i Aferika, Mekisiko, Caribbean, Southeast Asia ma Sasaʻe Tutotonu.
O le poloketi e fa'aigoaina atoa o le Fa'aaogaina o le Malamalama ma le Crystallographic Sciences e Fa'afaigofie ai le Fa'aleleia o le Poto ma Fa'aleleia Tulaga Tamaoaiga ma Agafesootai i Itulagi Fa'atatau o le Lalolagi ma o lo'o i ai se aafiaga iloga i nu'u o lo'o tautuaina.
E le o malamalama uma e iloa e mata le lava. I le faasaienisi ma tekinolosi, o le upu malamalama e masani lava ona faatatau i radiation electromagnetic. O puna malamalama e maua ai leitio, microwave, infrared, vaʻaia, ultraviolet, X-ray ma gamma-ray malamalama. Ae ui i lea, e sili atu le malosi o punaoa malamalama nai lo mea masani, e pei o matauila ma lasers masani, ma ofoina atu meafaigaluega tulaga ese e faalautele ai tuaoi o suʻesuʻega faasaienisi i mea fou ma mea ola. Latou te tatalaina faʻamatalaga i micro-ma nano-structures o mea gaosia e le mafai ona maua i se isi lava auala. Crystallography o le saienisi lea e suʻesuʻeina le faʻatulagaina o atoms i mea malō. O lo'o i ai se feso'ota'iga vavalalata i le va o le saienisi o tioata tioata ma le tele o galuega na faia i nofoaga fa'aola malamalama.
LAAAMP na amataina se polokalame aʻoaʻoga tioata i Benin e taʻua X-TechLab, talimalo pe a ma le 100 tamaiti aʻoga i le tausaga. O le polokalame na faʻasalalauina le faitau selau o kopi o ana faʻamatalaga faʻamatalaga i luga o punaoa malamalama ma tioata i le gagana Arapi, Igilisi, Farani, ma le Sipaniolo, ma maua ai avanoa tulaga ese mo le tusa ma le 50 faiaoga ma tamaiti aʻoga mai atunuʻu atinaʻe e aʻoaʻo ai i nofoaga faʻapipiʻi malamalama i le salafa o le lalolagi. .
O faʻamaʻi faʻamaʻi e pei ole COVID19 o loʻo faʻaauau pea ona avea ma luʻitau tele i le soifua maloloina o le lalolagi ma faiga faʻale-tamaoaiga. AdLS o meafaigaluega mamana e mafai ona faʻaaoga e suʻesuʻe ai le biology o faʻamaʻi. "O le faʻaaogaina o faʻamalama malamalama, ua mafai ai e le au suʻesuʻe ona faʻamalamalamaina le fausaga o le porotini o nei siama viral e ala i le faʻapipiʻiina i tioata ma iloa ai le mamanu o le faʻasalalau faʻasalalau mai ia i latou i laina i luga o faʻapogai malamalama," o le tala lea a Sekazi Mitingwa, Taitaifono o le Komiti Faafoe a le LAAAMP.
"O le faʻaaogaina o lenei metotia ma le faʻaogaina o le cryo electron microscopes, ua tele le alualu i luma ua faia i le faʻasinoina o le itu i le atinaʻeina o vailaʻau e togafitia ai faʻamaʻi e mafua ai nei siama."
O fa'apogai malamalama fa'apitoa e ki i tua'oi su'esu'ega i le tele o a'oa'oga ma alamanuia, ma ua avea ma fa'atumauina fa'asaienisi ma fa'atekonolosi le alualu i luma ma fa'afouga, e saofagā i Malo Aufaatasi 2030 Agenda.
"O fale a le AdLS e faʻamalosia le galulue faʻatasi ma le lautele lautele o le lalolagi, aʻo faʻalauiloaina le tipiloma faʻasaienisi ma le filemu lautele."
-Michele Zema, Ofisa Sili Lagolago o le International Union of Crystallography ma le sui o le LAAAMP Executive Committee
Faʻaauau Atinaʻe tini 7 o lo'o taumafai e fa'amautinoa le maua e tagata uma o le eletise taugofie i le 2030. O le fa'afaigaluegaina o tupe mama e pei ole la, matagi ma le vevela e taua tele. O le atina'eina o puna'oa fou ma le fa'aleleia atili o le fa'aogaina o faiga o lo'o iai e mana'omia ai se malamalama'aga au'ili'ili o le fausaga ma le amio i se tulaga fa'apitoa. O su'esu'ega i le tele o nofoaga a le AdLS e fa'atatau i le malamalama ma le fa'aleleia atili o mea fa'apipi'i e fa'atupuina ai se sela fa'aolaola, ma e iai sona sao taua i le malamalama i fausaga o le malosi mama.
Michele Zema, Ofisa Sili Lagolago o le International Union of Crystallography ma le sui o le LAAAMP Executive Committee, o se siamupini o AdLS. "Ona o le maualuga o latou tau ma le tele o faʻaoga," na ia fautua mai ai, "O fale o le AdLS e faʻalauteleina le galulue faʻatasi ma le lautele lautele o le lalolagi, aʻo faʻalauiloaina le tipiloma faasaienisi ma le filemu lautele."
"O le agaga lea o le LAAAMP o loʻo saofagā ai i le atinaʻeina ma le faʻaogaina o punaoa malamalama faʻalauteleina e ala i le fausiaina o le gafatia ma gaioiga faʻasaienisi tipiloma, e aofia ai:
Fai mai Zema, o le tamaoaiga o le lalolagi i le lumanaʻi o le a faʻatulagaina e ala i le faʻaauauina pea o le alualu i luma i fanua ma tekonolosi. O le Crystallography ma le AdLS e galulue fa'atasi, ma o lo'o fa'afaigofieina le manuia i le toetoe o lala uma o le saienisi e aofia ai kemisi, biology, physics, pharmaceuticals, mineralogy, material science and mathematics.
O le malamalama i le fausaga o mea ma fa'afeso'ota'i i mea totino ma fa'atinoga o so'o se ituaiga fa'afefiloi ua maua ai se ala fou i su'esu'ega fa'asaienisi. "Crystallography ma AdLS ua suia alamanuia ma fausia ni tuaoi fou, mai le mamanu o vailaau fou ma meafaitino i le iloiloga o minerale anotusi o Mars, suʻesuʻeina eleele mo faatoaga lanu meamata, talosaga inisinia ma suʻesuʻeina mea moni archaeological," fai mai Zema.
O le atina'eina o auala fou ma le fa'afaigofieina o su'esu'ega e le gata e fa'avae i le fa'ataunu'uina o Sini Tau Atina'e Sustainable 2030, ae o se lumana'i malosi, sili atu ona malupuipuia mo le saienisi ma sosaiete.
“O LAAAMPO polokalame a le 'au o lo'o fa'ato'ā amata ma e mana'omia le fa'alautele tele. I le fa'aopoopoina o le fa'amae'aina o Fuafuaga Fa'ata'atia mo ona itulagi ta'itasi, LAAAMP o le a faʻagasolo atu i le sailiga tupe e tuʻuina atu le lagolago i ana polokalame uma", o le tala lea a Mintingwa. “O le a lomia faasalalau se faaliliuga faaPotukale o le polosiua, fa'atuina ni a'oga fa'aa'oa'oga fa'aitumalo fa'aitumalo i nofoaga fa'ata'atia, fa'alautele a'oa'oga i luga o le saite ma fa'ata'ita'iga meli-i luga o fa'amalama malamalama. O le a matou fa'aopoopoina le lagolagoina o a'oa'oga fa'avave ma beamline i le Abdus Salam International Center for Theoretical Physics i le galulue faatasi ma le Faʻavaomalo Atomic Malosiaga Ofisa ma Italia Electra puna malamalama maualuga.”
le Polokalame Fesoasoani na fa'atūina e avea o se faiga fou e fa'atupu ai fuafuaga fa'ava-o-malo e ta'ita'ia e Iuni a Sui Usufono ISC. O le fa'amoemoe o le fa'aleleia lea o le auai o sui auai e ala i le fa'atalanoaina o mea ua leva ona fa'amuamua mo sui o le ISC i le atina'eina o a'oa'oga fa'asaienisi, fa'asalalauga ma fa'alapotopotoga fa'alaua'itele, ma fa'aputuina alagaoa mo le galulue fa'asaienisi faavaomalo.
Mo nisi fa'amatalaga ile poloketi LAAAMP, kiliki iinei.
faatusa e lolomidencebenin on Flickr.